Aandacht

Naar aanleiding van de levensvisie van Thich Nhat Hanh

© Kees Voorhoeve

“Elke ochtend als we wakker worden hebben we weer 24 splinternieuwe uren om te leven. Wat een kostbaar geschenk! Het ligt in ons vermogen zo te leven dat deze 24 uur onszelf en anderen vrede en geluk brengen. Vrede is hier en nu te vinden, in alles wat we zien en doen. De vraag is alleen: zijn we ermee in contact? Verlichting, vrede en vreugde kunnen ons niet door een ander geschonken worden. De bron zit in onszelf. Om werkelijk te leven, moeten we terugkeren naar het nu. Het voertuig dat ons naar het heden terugbrengt is onze bewuste ademhaling.”

Met deze worden geeft de zenleraar Thich Nhat Hanh zijn levensvisie weer. Hij is geboren in 1926 in Vietnam en actief geweest in geweldloos verzet tijdens de oorlog in zijn land. Momenteel woont hij in Frankrijk waar hij een meditatie-centrum heeft opgericht, onder de naam Plum Village. De kracht van zijn boeddhistische levensvisie, die hij uitdraagt in vele lezingen, boeken en meditatieretraites, is gelegen in de eenvoud en directheid waarmee hij het leven beleeft. Het gaat bij hem om vrede te ervaren in iedere stap die we zetten. Een soort innerlijke kalmte in elk moment. We behoeven hiervoor alleen maar met “aandacht” te kijken naar dat wat zich voordoet. Deze liefdevolle aandacht en de bewuste ademhaling zijn twee belangrijke aspecten van de meditatiemethode van Thich Nhat Hanh, waarmee we tot de bron van het leven kunnen doordringen. “Aandachtig zijn” kan ons bewustzijn thuis brengen, vanuit de basis van de ervaring verblijvend in het hier en nu. We kunnen leren om werkelijk in ons lichaam vertrouwd te zijn en direct contact te hebben met het leven zelf, op zoek naar inzicht en inspiratie. De ademhaling speelt daarbij een wezenlijk rol. Door bewust te ademen verbinden we het lichamelijke en het geestelijke met elkaar. We worden weer één geheel en ontmoeten het leven vanuit een diepere levende ervaring.

“Het is een groot voorrecht om in deze drukke maatschappij af en toe met je aandacht naar de adem terug te kunnen gaan. Op elk moment van de dag kun je je op je ademhaling richten waar je ook bent en wat je ook doet; niet alleen wanneer je in de meditatieruimte zit maar ook als je thuis of op kantoor aan het werk bent of als je in de auto of de bus zit. Er zijn allerlei oefeningen die je kunnen helpen om met je aandacht bij de adem te blijven en te verwijlen in het hier en nu “.

Of we nu afwassen, lopen, autorijden en koken, Thich Nhat Hanh ziet het leven als een kunstwerk. In de dagelijkse handelingen vrede, kalmte en openheid uitdrukken. Hij geeft verschillende voorbeelden vanuit het dagelijkse leven om terug te keren naar onze ware natuur, die open en helder is. Mediteren kan je eigenlijk overal, bijvoorbeeld tijdens de afwas:

“Je kunt volgens mij alleen maar denken dat afwassen niet leuk is als je er niet mee bezig bent. Als je eenmaal met opgestroopte mouwen en met je handen in het warme water bij de gootsteen staat, is het werkelijk heel prettig. Ik neem graag de tijd voor elk bord en ben me helemaal bewust van het bord, het water en mijn bewegingen. Als ik me ga haasten om eerder aan mijn toetje toe te komen, weet ik dat de tijd dat ik met de afwas bezig ben onplezierig zal zijn en niet de moeite waard om geleefd te worden.
Dat zou jammer zijn, want elke minuut, elke seconde van het leven is een wonder. Elke gedachte en elke handeling waar we het zonlicht van ons bewustzijn op laten schijnen wordt heilig. Ik moet toegeven dat ik iets langer over de afwas doe, maar beleef elk moment ten volle en ik ben gelukkig. Afwassen zowel een middel als een doel in die zin dat we niet alleen afwassen om alles weer schoon te krijgen, maar ook om het afwassen zelf, om elk moment ten volle te beleven.”

Lees verder