Dementie kan ondraaglijk zijn

Verlies van verstandelijke vermogens veroorzaakt paniek en angst
Door Govert den Hartogh

Dat alzheimerpatiënten niet ernstig kunnen lijden, is een misvatting. Het verlies van rationele vermogens veroorzaakt veelal geen prettige vergetelheid, maar negatieve emoties als angst. Het standpunt van de beroepsverenigingen is dringend aan herziening toe.

De euthanasiewet bepaalt in artikel 2.2 van dat een schriftelijke wilsverklaring in de plaats kan treden van een actueel, vrijwillig en weloverwogen euthanasieverzoek. 7 procent van de bevolking heeft inmiddels zo’n wilsverklaring, meestal voor een mogelijke toekomstige toestand van gevorderde dementie. De opstellers hebben daar hoge verwachtingen van; zij denken nooit in het stadium te komen waarin ze hun kinderen niet meer herkennen.

In tegenstelling tot een verklaring waarin iemand zijn toestemming onthoudt aan bepaalde medische handelingen, is de wilsverklaring van de euthanasiewet echter niet bindend. Artikel 2.2 is feitelijk lange tijd een dode letter gebleven. Twee jaar geleden is er voor het eerst een beroep op gedaan bij een verlamde en afatische patiënt. En onlangs voor het eerst bij een demente patiënt.

Ondraaglijk lijden

Dat het zo zou gaan, kon je tien jaar geleden zien aankomen. Artikel 2.2 stelt namelijk dat de overige zorgvuldigheidseisen eveneens van toepassing zijn, dus ook de eis dat er sprake moet zijn van ondraaglijk lijden. En in de rapporten van de medische beroepsverenigingen die daaraan aandacht besteden, staat dat dementie op zichzelf geen ondraaglijk lijden met zich meebrengt. Hooguit kan dat voortkomen uit bijkomende aandoeningen. Dat standpunt is in 1997 ingenomen door de NVVA (nu Verenso), iets voorzichtiger in datzelfde jaar bevestigd door de KNMG en vijf jaar later nog eens door de Gezondheidsraad.

Deze organisaties geven twee argumenten waarom er bij gevorderde dementie geen sprake kan zijn van ondraaglijk lijden. Het eerste is dat tekenen van zulk lijden in de praktijk niet worden waargenomen, het tweede dat dementiepatiënten zich niet van hun toestand bewust zijn. Vooral voor alzheimerpatiënten is anosognosie normaal; zij denken dat ze alleen maar normale ouderdomsgebreken hebben.

De conclusie is dan dat mensen die een levenstestament opstellen, zich eigenlijk vergissen. Zij stellen zich een vreselijke toekomst voor, maar als ze eenmaal in die toestand verkeren, valt het mee. Dit verschijnsel staat bekend als response shift: gezonde mensen hebben een negatief beeld van ziekte, maar verleggen gaandeweg hun grenzen als ze ziek worden.

Lees verder

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Uit de Media en getagged met . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s