Nieuw beleid, nieuwe professionals

Implicaties van de Wmo voor hulpverleners
Lilian Linders, Ike Bouma, Jan Steyaert

Sinds enige jaren gaan veel van de discussies en gesprekken in de sociale sector over de nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning, de Wmo. Die vervangt onder meer de Welzijnswet en de Wet Voorzieningen Gehandicapten. Het is goed dat substantiële delen van beleid af en toe groot onderhoud krijgen, gelet op het gecombineerde effect van een zich steeds ontwikkelende maatschappij, voortschrijdend inzicht in welk beleid effectief is en verschuivende voorkeuren in de samenleving. Een levensduur van 250 jaar voor beleid kunnen we ons nu niet meer voorstellen. Dat is ooit wel voorgekomen, zoals bij de eerste sociale wetgeving, het edict van Keizer Karel V uit 1531 dat armen het moeilijk maakte te bedelen buiten hun eigen woonplaats en parochies verplichtte alle armen uit het eigen grondgebied te ondersteunen.

Nieuw beleid brengt ook onzekerheid en onwennigheid met zich mee. Het vraagt verandering en aanpassing. Niet altijd is bij de goedkeuring van nieuw beleid meteen duidelijk hoe de uitvoering gaat verlopen, hoe één en ander er bij de implementatie van het beleid uit gaat zien. Over de invoering van de Wmo is al veel gezegd en geschreven. In deze publicatie trachten we de consequenties van de Wmo in beeld te brengen vanuit het perspectief van de professionals uit de sociale sector. Welke sociale interventies moeten ze uit hun gereedschapsbak verwijderen, welke nieuwe instrumenten komen erbij, welke competenties winnen of verliezen aan belang?

De Wmo werd met ingang van 1 januari 2007 ingevoerd door de Nederlandse gemeenten. De wet besaat een groot terrein van de verzorgingsstaat (naast opgroeien/onderwijs en arbeidsmarkt), namelijk de zorg. Het gaat daarbij niet om de geneeskundige zorg (de ‘cure’), maar om hulpverlening aan kwetsbare burgers en het werken aan algemene leefbaarheid. Dat is een heel divers terrein met diverse vormen van sociale interventies, zoals buurtbemiddeling of maaltijdvoorziening via tafeltje-dek-je. De zware en langdurige vormen zoals opname in een verzorgings- of verpleeghuis zijn geen onderdeel van de Wmo, maar blijven behoren tot het domein van de Awbz. De veranderingen daar hebben wel invloed op de reikwijdte van de Wmo.

Met de Wmo worden de gemeenten verantwoordelijk gemaakt voor de maatschappelijke ondersteuning. Maatschappelijke ondersteuning omvat het hele scala aan activiteiten die het mensen mogelijk maakt te participeren in de samenleving. Het gaat dan om zaken als zelfredzaamheid, steun uit het informele circuit, zoals mantelzorg en vrijwilligerswerk, en professionele steun zoals opvoedingsondersteuning, huishoudelijke hulp en informatie en advies. Leidmotief van de wet is ‘meedoen’, zo lang en zelfstandig mogelijk. Alleen als het echt niet anders kan biedt de gemeente een vangnet. De wet gaat daarmee over iedereen: de burger die zorg nodig heeft én de omgeving van de burger die als potentiële hulpbron gezien wordt. Om het onderzoek toch enigszins in te perken hebben we gekozen voor drie doelgroepen, namelijk mensen met een beperking, ouderen en jeugd.

De wet bestrijkt een breed gebied van zorg en welzijn. De effecten van de wet op deze sector zouden omvangrijk kunnen zijn. Het hele werkveld krijgt te maken met de invoering van de Wmo. Tegelijkertijd staat de wet nog dusdanig in de kinderschoenen dat nog weinig bekend is over de feitelijke gevolgen ervan in de werkpraktijk. Voor veel professionals en docenten in de sociale sector is de Wmo nog omgeven met vraagtekens, vooral waar het gaat om de praktische gevolgen voor professionals in het sociale domein. Waarom is er een Wmo, wat staat er precies in die wet en wat moeten/kunnen wij ermee? In deze tekst brengen we de achtergrond en uitwerking van de belangrijkste beleidswijziging die tot de Wmo leiden in beeld voor onze beroepssector, evenals de implicaties daarvan voor studenten en docenten in de sector zorg en welzijn.

Lees verder: Nieuw beleid WMO

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Rapport en getagged met , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s