‘Weggooien levert mij spanningen op’

Sigrid Starremans

Meer aandacht voor ‘hoarding’ (verzameldrang) leidt tot nieuwe behandelopties.

Boeken de deur uit doen is een kwelling voor Mirjam Coeberg. ‘Ik ben bang dat ik ze ga missen.’ Ze lijdt aan hoarding, een psychiatrische aandoening waarover nog veel onduidelijk is. Maar in Utrecht en Amsterdam worden nu voorzichtige behandelsuccessen geboekt.

Haar kinderen durfden vroeger al geen vrienden mee naar huis te nemen uit schaamte voor de rommel in huis. En toen ze scheidde van haar partner en haar jongste dochter de deur uit ging, werd haar verzamelwoede alleen maar erger. Kamers verhuren, zoals ze ooit deed, was niet meer mogelijk. Ze stonden bomvol spullen. Bezoek durfde ze thuis niet meer te ontvangen. Al snel kwam ze in een isolement terecht. Op aanraden van haar werkster stapte ze vorig jaar naar de ggz.

Mirjam Coeberg heeft verzameldwang, een psychiatrische stoornis die meestal wordt aangeduid met de Engelse term hoarding. Sinds een jaar volgt ze een behandeling bij Altrecht in Utrecht, een van de weinige ggz-instellingen in Nederland die een gerichte behandeling voor de aandoening heeft. Coeberg ls een ‘milde’ hoarder. Haar huiskamer is vol en rommelig, maar leefbaar. Wellicht heeft de behandeling vruchten afgeworpen. Al geeft ze toe dat ze speciaal voor het bezoek wat heeft opgeruimd.

In het midden van de kamer staat een grote doos met boeken. Die heeft ze die ochtend met haar behandelaar uitgezocht. Het idee was om ze weg te doen maar, zegt ze: ‘Ik denk dat ik er toch weer een paar uithaal. Ik heb ze nog niet gelezen. Ik ben bang dat ik ze ga missen. Weggooien levert mij enorme spanningen op. De spullen die ik wegdoe, blijven in mijn gedachten. Ze zijn een deel van mijn leven.’

Shampooflessen

Hoarders verzamelen niet specifiek één ding, zoals Droste-blikjes of bierviltjes, maar halen van alles in huis. Denk aan kleren, boeken, stapels oude kranten en honderden lege shampooflessen. Hoarding is een groot maatschappelijk probleem. In Nederland is het niet onderzocht, maar in het buitenland zijn cijfers bekend van 2,5 tot 5 procent van de bevolking die eraan lijdt. ‘Dat is veel’, zegt psychiater Daniëlle Cath van Altrecht, gespecialiseerd in hoarding en gepromoveerd op dwangstoornissen. ‘Bedenk dat 2 procent van de bevolking een dwangstoornis heeft en 1 procent lijdt aan schizofrenie.’

‘Verzameldwang is echt een hersenziekte’

Volgens Cath hebben hoarders meestal drie kenmerken, die in meer of mindere mate aanwezig zijn: ze halen te veel spullen in huis, ze kunnen niet goed weggooien en ze kunnen niet goed onderscheiden welke spullen wel en niet belangrijk zijn. Soms is hun huis zo vol dat ze nog maar één plekje over hebben waar ze kunnen zitten. Er zijn gevallen bekend van mensen die het toilet niet meer konden gebruiken en hun behoeften in emmers of in de tuin deden.

Raakt het huis vervuild of ontstaan er gevaarlijke situaties, dan is ontruiming vaak aan de orde. José van Beers, sociaal verpleegkundige Specialistisch Team Woningvervuiling van de GGD Zuid-Holland-Zuid komt via haar werk geregeld in aanmerking met hoarders. ‘Hoarding is een probleem als de ruimte in huis niet meer gebruikt kan worden waarvoor die is bedoeld’, zegt ze.‘Dan doen mensen zichzelf en de mensen met wie ze samenleven tekort.’

Verzameldwang is een aandoening die voor meer dan 50 procent is aangeboren. ‘Het is echt een hersenziekte’, zegt Nienke Vulink, psychiater en hoofd van de afdeling angststoornissen in het AMC, waar ook hoarders worden behandeld. ‘In bepaalde families komt de aandoening vaker voor. Bij patiënten is hyperactiviteit te zien in het corticostriatale systeem en specifiek in de nucleus accumbens en de ventromediale prefrontale cortex.’

Lees verder

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Artikelen en getagged met , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s