Nieuwe huizen van heiligheid

Ik schrok toen Theo Maassen in een van zijn one-man-shows een crucifix-beeld begon op te geilen. “Nee hè”, dacht ik, “dat ga je niet doen. Dat mag niet.” Ik bloosde van schaamte en toch ben ik al heel lang niet meer gelovig. Onverhoeds werd ik dus geconfronteerd met het overschrijden van een grens, waarvan ik zelf helemaal niet wist dat die nog in mij zat. Theo Maassen ontheiligde wat onbewust toch altijd heilig was gebleven. Ineens begreep ik wat de aantasting van wat heilig is – de Bijbel en de Koran, de Messias en de Profeet – moet betekenen voor wie wel gelovig is. Blasfemie is ook altijd een aantasting van het heilige in jezelf, van wat je gelooft en beleeft als een waarde die boven jezelf uitstijgt. Aantasting daarvan is dan ook meer dan een persoonlijke krenking. Daar kun je aan voorbijgaan, zoals ik deed, maar de echte gelovige zal dat minder gemakkelijk kunnen.

Door: Paul Schnabel

Wat is nog heilig in onze samenleving, beter gezegd, wat is heilig nog in onze samenleving? Veel mensen denken dat niets meer heilig is, maar dat komt omdat ze heilig gelijk stellen met wat hen heilig is. Uiteraard is dat vooral wat ze geleerd hebben als heilig te beschouwen. Die les wordt ook nu nog steeds aan jongere generaties geleerd, alleen gebeurt dat niet meer onder de noemer van ‘heilig’ en is er ook geen binding meer met een godsdienst. Heiligen zijn er nog steeds wel. Nelson Mandela is daar het meest duidelijke voorbeeld van, maar ook de Dalai Lama en Moeder Theresa. In vorige generaties Gandhi en Albert Schweitzer. Heilig omdat ze hun leven hebben gewijd aan een doel hoger dan zijzelf en daarbij ook nooit uit geweest zijn op eigen voordeel. In feite hebben zij hun eigen belang altijd ondergeschikt gemaakt aan een algemeen belang zonder van anderen te eisen dat ze hetzelfde zouden doen. Ze offerden zichzelf op, maar niemand anders. Ze maakten geen slachtoffers. De echte heilige is bij uitstek ook humaan.

In de moderne samenleving is men het over veel zeer oneens, maar is er tegelijkertijd ook een hoge mate van consensus over wat de gemeenschappelijke waarden zijn. Die zijn heilig, niet alleen in hun
abstracte formulering, maar ook als praktijk. Dat is een belangrijk verschil, want ook daar waar de waarden in de praktijk met voeten getreden worden, onderschrijft men in retorische zin wel de gemeenschappelijke waarden. Dictaturen noemen zich democratieën, onrecht verschijnt in de vorm van recht en de grootste ongelijkheid wordt gemaskeerd door veel vertoon van gelijkheid. Ook wat in de praktijk allerminst als heilig kan worden beschouwt, hult zich graag in de schijn van heiligheid. Daaruit blijkt in ieder geval een besef van wat werkelijk ‘heilig’ en dus van hoge en bindende waarde is.

Lees verder

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Artikelen. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s