Socratische gespreksvoering

Reflecteren op praktijkkwesties 

Jos Kessels

Het socratische gesprek is een van oorsprong filosofische vorm van reflectie. Socrates, de aartsvader van de westerse filosofie, ondervroeg zijn gesprekspartners over hun opvattingen over allerlei kwesties. Die gesprekken liepen altijd uit op de vraag wat ‘goed leven’ inhield, of ‘meesterschap’ of ‘excellent handelen’. Socrates voerde die vraaggesprekken op een zo indringende en vasthoudende manier dat zijn gesprekspartners niet alleen hun opvattingen en ideeën begonnen te verduidelijken, maar ook verantwoording begonnen af te leggen over hun eigen gedrag, hoe zij hun leven leidden en de diepere overtuigingen die daaraan ten grondslag lagen. Zijn gesprekken waren dus geen abstracte reflecties, maar gebaseerd op de analyse van concrete, voor iedere deelnemer toegankelijke ervaringen. Aan de hand van die ervaringen onderzocht hij de vooronderstellingen van ieders doen en denken, de ‘mentale modellen’ die er achter je handelen zitten, om ze te toetsen aan maatstaven van deugdelijkheid en kwaliteit.

De socratische dialoog vertoont veel overeenkomsten met gebruikelijke gespreksvormen als intervisie, collegiaal consult, themagecentreerde interactie e.d. In al deze gespreksvormen is er sprake van een rustig gesprek in een kleine groep, waarin één kwestie of één centrale uit het leven gegrepen casus wordt onderzocht. De deelnemers denken gezamenlijk na, op een methodische manier en in een sfeer van collegialiteit. Ze leven zich in een ander in, schorten hun initiële oordeel op, verkennen een probleemstelling en diepen deze uit. Op die manier ontwikkelen ze meer inzicht in de eigen patronen van denken en handelen.

Lees verder

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Artikelen, Socratische Dialoog. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s