Het leven teruggeven moet kunnen, maar hoe?

Bert Keizer

Vroeger lag bij ons thuis een boek met de titel ‘Wij hebben niet om het leven gevraagd’. Ik vond de titel pijnlijk raak. Het leven is een cadeautje waarvan de ware aard en omvang slechts heel geleidelijk, maar wel hoe langer hoe beter, tot je doordringt. En juist omdat je er niet om gevraagd hebt, mag je het ook weer teruggeven, vind ik.

Dat teruggeven vindt grofweg op drie manieren plaats. De bekendste is de eenzame zelfdoding in diepe wanhoop. Een dergelijke daad vindt plaats buiten alle sociale verbanden en laat een vreselijk litteken achter in de harten van de omstanders. De tweede groep bestaat uit ernstig zieken die onder bepaalde voorwaarden om de dood mogen vragen en deze op karakteristieke wijze ook krijgen, in het bijzijn van hun geliefden. De derde groep bestaat uit mensen die het leven uit willen, omdat ze het in alle opzichten wel gezien hebben. Zij willen dit niet stiekem doen, integendeel, zij willen in gesprek met hun geliefden sterven, en eigenlijk alleen maar als die het er in enig opzicht mee eens kunnen zijn.

Bij deze laatste categorie gaat het vrijwel altijd om ouderen die naar hun eigen inschatting aan het einde zijn van een lange levensweg waarop zij zich niet verder willen voortslepen. Boudewijn Chabot schreef onder andere voor deze groep zijn boek ‘Uitweg’, waarin hij haalbare methodes beschrijft waarmee je je leven kunt beëindigen: medicijnen, de helium-methode of stoppen met eten en drinken. Ik zeg met nadruk ‘haalbare methodes’, we hebben het niet over touw, sprong of trein.

Gedoogbeleid

Het probleem is dat mensen hierbij geen hulp mogen krijgen. Artikel 294 lid 2 van het Wetboek van Strafrecht luidt: ‘Hij die opzettelijk een ander bij zelfdoding behulpzaam is of hem de middelen daartoe verschaft, wordt, indien de zelfdoding volgt, gestraft met een gevangenisstraf van ten hoogste drie jaren of een geldboete van de vierde categorie.’

Er is in Nederland sprake van een gedoogbeleid rond deze overtreding. Daar is een einde aan gekomen nu de rechtszaak tegen Albert Heringa gaat beginnen. Hij hielp zijn moeder aan een overdosis en was er bij toen zij de tabletten, die hij voor haar had geregeld, vermengd met yoghurt, naar binnen werkte. We hebben het allemaal op het Journaal kunnen zien. Ik vind dat de heer Heringa hiervoor niet voor de rechter hoeft te staan en heb het Manifest 294, waarin wordt gepleit voor afschaffing van het betreffende wetsartikel, mede ondertekend.

De volgende vraag is: wat voor hulp mag je straffeloos verlenen om iemand aan zijn einde te helpen? Ik zou zeggen bij de Heliummethode, het aanschaffen van de gascylinder, het vervaardigen van de zak die over je hoofd moet (dat eist wat gefröbel met een slang, een slangenklem en plakband) allemaal niet strafbaar moet zijn. Als men dan ook nog de moeite neemt om een klein filmpje te maken als de man of vrouw in kwestie de gaskraan openzet, dan ben je home and dry, zou ik zeggen.

Verantwoordigingsplicht

Bij de medicijnmethode ligt het ingewikkelder. Het in de vla oplossen van de tabletten moet kunnen. Maar het naar binnen lepelen moet je zelf doen. Hoe kom je aan de pillen? Chabot’s ‘Uitweg’ biedt hier niet helemaal uitweg. Hij zegt wel welk medicijn je moet regelen, maar het hoe is wat lastiger. In het buitenland bestellen via internet is nu de gangbare en haalbare methode. Maar een slechtziende negentiger zal dat niet meevallen zonder hulp, die dus niet langer strafbaar zou moeten zijn. Je huisarts kan namelijk geen recept uitschrijven dat de apotheker waarschijnlijk zal herkennen als dodelijk. Want dan zal de apotheker terecht vragen: waar zijn wij hier mee bezig?

Je belandt dan in een verantwoordingsplicht tegenover de autoriteiten, waarmee je het domein van de euthanasiewet betreedt. Wat precies is wat je niet wilt, want de man of vrouw om wie het gaat wil zijn of haar besluit om te sterven niet aan de autoriteiten voorleggen.

Een andere mogelijkheid is die dodelijke middelen dan maar elders ter beschikking te stellen, zonder arts. Dat is dan tevens het einde van de euthanasiewet. Willen we dat? En wie moet ze dan geven? En op grond waarvan? Want we leggen die pillen niet bij Albert Heijn neer. Tot nu toe heeft niemand binnen onze landsgrenzen een oplossing gevonden voor dit bedrieglijk eenvoudige vraagstuk.

Bron: Trouw

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Zingeving. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s