Nederland is weinig gastvrij voor mensen met een beperking

De prestatiemaatschappij sluit mensen in kwetsbare posities uit. Docenten, studenten, professionals, ervaringsdeskundigen en andere betrokkenen bespraken op Hogeschool Utrecht in vijf kritische dialogen de mogelijkheden voor een waarlijke participatiesamenleving.

Dortje Kal

De kritische dialoog is een vorm van praktijkgericht onderzoek. Kort gezegd bestaat ze uit het bijeenbrengen van verschillende perspectieven rond een gezamenlijk als belangrijk ervaren thema. In dit specifieke geval hebben per keer ongeveer zeventig stakeholders in vijf kritische dialogen gesproken over respectievelijk de kracht van kunst in het werken aan ruimte voor anders-zijn, over ‘burgervriendschap’, wijkgericht werken, een inclusieve economie en over hoe uitsluiting op grond van etniciteit ziek maakt.

Kwetsbaarheid is crux van alternatief burgerschapsconcept

De eerste dialoog ging over de zichtbaarheid van vulnerabiliteit. Daarbij kwam iets naar voren dat ook in de andere dialogen van belang bleek, namelijk het diepe verlangen van mensen in de marge om niet sec als hulpbehoevend te worden bekeken. Ook mensen met een beperking willen, als elke ander, mens zijn onder de mensen. Niet door hun eigen-aardigheid te verdoezelen, maar integendeel door die met verve uit te dragen, bijvoorbeeld in een artistieke productie. Ze willen evenmin hun kwetsbaarheid voor ‘zelfredzaamheid’ laten doorgaan, maar die eerder als relativering van het overspannen ideaalbeeld van de autonome, voor zichzelf opkomende burger presenteren.

Het gangbare concept van burgerschap is in essentie geënt op arbeidsethos en heeft over het algemeen weinig oog voor de menselijke kwetsbaarheid. Natuurlijk moet een samenleving uitgaan van de kracht en het talent van mensen, maar ze moet tegelijkertijd erkennen dat kwetsbaarheid soms onuitwisbaar is en dat het, net als anders-zijn, een verhoudingsprobleem betreft. Het is ten slotte de samenleving die bepaalt of en in hoeverre afwijking en kwetsbaarheid er werkelijk toe doen. Geïnspireerd door de politicologe Selma Sevenhuijsen zouden we een alternatief burgerschap willen agenderen; niet dat van het autonome, maar van het kwetsbare individu. Sevenhuijsen bekritiseerde indertijd in een krachtig betoog vanuit zorgethische en feministische hoek de nadruk op arbeidsparticipatie in de visie op burgerschap en pleitte voor een burgerschapsconcept waarin zorg en kwetsbaarheid opgenomen zijn.

Lees verder

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Uit de Media. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s