Vijf misverstanden over de participatiesamenleving

Evelien Tonkens / TROUW

Er heersen nogal wat misverstanden over de participatiesamenleving. Evelien Tonkens, scheidend bijzonder hoogleraar Actief burgerschap, noemt er vijf. Voor de ideale participatiesamenleving moet aan een aantal voorwaarden worden voldaan die tot nu toe over het hoofd gezien zijn.

Academisch gezien is ‘actief burgerschap’ een vreemde formulering. Een Franse collega vond het zelfs een pleonasme: burgerschap is voor Fransen altijd actief, zei ze. Maar in de wereld van Nederlands en Europees beleid was en is actief burgerschap een zeer geliefd begrip. Het is grotendeels een reactie op wat nu wordt beschouwd als passief burgerschap: rechten opeisen en je als passieve ontvanger en claimende consument opstellen. Daartegenover zouden we nu actieve, betrokken, verantwoordelijke burgers nodig hebben. In Nederland kreeg het ideaal van actief burgerschap recentelijk een andere vlag – het heet nu de participatiesamenleving: een samenleving met alleen actieve burgers.

Met een eenzijdige aandacht voor actief burgerschap krijgen we allerlei nieuwe plichten en verantwoordelijkheden, maar vaak zonder bijkomende rechten en voorzieningen. Goed burgerschap gaat over een balans tussen actief en passief, tussen rechten en plichten, en tussen je stem verheffen en weten wanneer je moet luisteren en zwijgen.

Een bijzonder hoogleraar legt verbanden tussen universiteit en samenleving. Vanuit mijn nauwe banden met maatschappelijke organisaties, politiek en beleid heb ik de minister-president en de koning afgelopen najaar natuurlijk ingefluisterd dat ze de participatiesamenleving moesten uitroepen. Dat biedt me immers de gelegenheid om deze afscheidsrede te wijden aan wat we met vele collega’s en studenten sinds augustus 2005 te weten zijn gekomen over de sociologische voorwaarden waaronder de participatiesamenleving een haalbaar en nastrevenswaardig ideaal kan zijn. Over de participatiesamenleving heersen namelijk rare misvattingen.

Lees verder

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Uit de Media. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s